Het begon drie jaar geleden met af en toe wat rugpijn, maar twee jaar later was het zo erg dat ze niet meer kon zitten of lopen. "Ik was wanhopig", zegt ze, "kreeg zware pijnstillers." De hernia bleek inmiddels vier keer groter dan de 3 mm die bij het eerste onderzoek waren opgemeten. Een operatie? Het was een optie, maar Elena had grote twijfels. "De uitstralende pijn naar mijn benen zou misschien verdwijnen, maar het bleef de vraag of ik ook de rugpijn kwijt zou raken. En bij zo'n operatie loop je risico op het ontstaan van littekenweefsel, wat vervolgens precies zo'n effect kan opleveren als de hernia zelf."Voor haar man en collega-altviolist Vadim was het reden om bij vrienden, bekenden en in alle hoeken en gaten van het wereldwijde internet te speuren naar alternatieven. Een operatie moest naar zijn idee het laatste redmiddel zijn, zeker omdat een hernia ook uit zichzelf geleidelijk kan verbeteren. Maar je moet er in die periode natuurlijk wel mee kunnen leven. Wie alternatieven zoekt voor gebruikelijke ingrepen komt tegenwoordig vaak uit aan de overzijde van de oceaan - bijvoorbeeld bij de zowel bejubelde als verguisde arts Bonati in Florida -, maar het uit Rusland afkomstige echtpaar Konovalov beheerst het cyrillisch schrift en kon daardoor ook op sites neuzen die weinig westerse bezoekers trekken. Hun hevige interesse werd gewekt door een instituut in Moskou dat mooie successen claimde bij het bestrijden van herniapijn. Het bestrijden van de overlast zou er in 75 tot 99 procent van de gevallen succesvol zijn, al naar gelang de omvang van de uitstulping. Elena: "Ik had al fysiotherapie, osteopathie en manuele therapie ondergaan, zonder resultaat. Het was de moeite om het in Rusland te proberen."De behandeling in Moskou was gebaseerd op een apparaat dat uitblinkt door eenvoud: de gravitrin. "Het is ontwikkeld in de militaire medische wereld", ontdekte Vadim, "om gevechtspiloten die bij elke vlucht blootstaan aan G-krachten behulpzaam te zijn. Door de hoge druk krijgen de vliegers vaak rugproblemen."De gravitrin is geen geavanceerd toestel, maar weinig meer dan een bankje waarvan de voet- en hoofdsteun licht kantelen. Onder de rug zit een samenstel van zorgvuldig geplaatste buisjes. Om het lichaam te helpen ontspannen stralen de buizen warmte uit en wordt er in bepaalde patronen een elektrisch trillinkje doorheen gestuurd. Door de manier waarop het lichaam op het bankje ligt, wordt het door zijn eigen gewicht heel geleidelijk licht uitgerekt. Tussen de wervels van de ruggengraat komt daardoor net dat beetje extra ruimte waardoor de druk op de zenuw afneemt.De behandeling in de kliniek duurde een maand en het toepassen van de gravitrin was ingebed in een programma met andere therapieën. Massage, het inademen van berglucht - methoden uit wat hier de 'alternatieve hoek' wordt genoemd, vooral gericht op het verbeteren van de bloedcirculatie. En er was nóg een apparaatje, de 'swing'. Al net zo simpel als de gravitrin, een kastje waar je je enkels op legt die dan in een soort vissenstaartbeweging heen en weer worden geschud. Bedoeld om de spieren van benen en rug te versterken.Voor Elena was haar verblijf in de kliniek een verbluffende ervaring. Al tijdens de behandeling voelde ze de pijn wegtrekken en na vier weken kon ze weer goed vooruit. Na enkele maanden onderging ze een herhalingsbehandeling. "Ik heb geen pijn meer, kan weer lopen, kon na een paar maanden al weer aan het werk." Haar behandelend neuroloog keek er van op en meldde de verzekering dat 'met uitstekend resultaat en voor een zeer acceptabele prijs' prima resultaat was geboekt, 'waarmee operatie aan de rug mogelijk voorkomen kan worden, wat natuurlijk budgettair enorme winst oplevert'. Zijn advies was dan ook de behandeling te vergoeden.Elena en Vadim beseffen dat de kosten in Elena's geval laag konden blijven door haar Russische afkomst. Ze had geen tolk nodig en kon in Moskou logeren bij familie. Vier weken dagelijkse behandeling kostte zeshonderd euro; dat was alles. Inclusief reis, logies en een vertaler zou het natuurlijk wel een prijzige aangelegenheid worden. Omdat ze zo enthousiast zijn over de gravitrin is Vadim gaan zoeken naar een mogelijkheid om het apparaat naar Nederland te krijgen. Dat is gelukt; via contacten bij de kliniek in Moskou kan het hier voor drieduizend euro geleverd worden. In een huiskamerversie weliswaar, niet zo zwaar als in het instituut, maar, zo verzekert Elena, net zo werkzaam. Ze heeft er zelf een in huis, en ook een 'swing'. "Mijn hernia is niet weg, ik moet geen zware tassen dragen of de tuin omspitten. En na een lange dag voel ik mijn rug wel. Maar door de gravitrin te gebruiken gaat het dan meteen weer beter." Potloodstreepjes op het slaapkamerbehang illustreren het oprekkende effect van het apparaat: ze is er zo'n anderhalve centimeter door gegroeidVadim hoopt de interesse van fysiotherapeuten voor de Russische aanpak te kunnen wekken, zodat gebruik van de apparatuur deskundig kan worden begeleid. Het idee van oprekken is hen in elk geval niet vreemd, dat maakt vaker deel uit van herniatherapieën. Het zal een open houding vragen tegenover het idee dat niet alles hi-tech hoeft te zijn, denkt Vadim. "Het is niet vreemd dat dit soort apparatuur juist in Rusland is ontwikkeld. De drempel om te opereren is daar hoger, er wordt meer gezocht naar alternatieven. Dat kan hele simpele oplossingen opleveren, maar simpel hoeft niet altijd slecht te zijn." De wervelkolom, de spil van het bewegingsapparaat, bestaat uit wervels die steeds worden afgewisseld door tussenwervelschijven. Die werken als een soort 'schokbrekers' en zorgen ervoor dat de wervels gemakkelijk ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. Banden, spieren en pezen houden de constructie bijeen.Rughernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf: de buitenring gaat puilen of de zachte kern van de kraakbeenschijf dringt door het harde kapsel heen. Meestal zit de hernia in de lage rug, bij de drie onderste lendenwervels . De uitstulping kan op een zenuw drukken en zo pijn veroorzaken. De pijn kan uitstralen naar de benen en tintelingen of gevoelloosheid veroorzaken. Hernia's gaan in veel gevallen met rust, fysiotherapie en pijnstillers over. Houden de klachten langer aan, dan kan tot een operatie worden besloten om de uitpuiling te verwijderen. Overbelasting en een verkeerde lichaamshouding worden als mogelijke oorzaken van een hernia genoemd, hoewel exacte verklaringen niet bekend zijn.
Met vriendelijke groet,
Jan Gielen
Documentatie Eindhovens Dagblad
Eindhovens Dagblad b.v. Wal 2 5611 GG Eindhoven
Postbus 534 5600 AM Eindhoven
tel 040 233 6382 fax 040 233 6470
e-mail documentatie@eindhovensdagblad.nl of f.vgansewinkel@eindhovensdagblad.wegener.nl